Home / देशभित्र / बदलिँदो मनसुन : खै पूर्व तयारी ?

बदलिँदो मनसुन : खै पूर्व तयारी ?

काठमाडौं , २७ असार ।
उपत्यकासहित देशभरको पहाडी क्षेत्रमा केही दिनदेखि नियमितजसो वर्षा भैरहेको छ । बिहान आकाशमा डम्म बादल लाग्ने, बेला बेलामा घाम लाग्ने र दिउँसोपछि अपरान्हतिर असिनासहित पानी आउने गर्छ । कहिलेकाहीँ एकै ठाउँमा एकदमै ठूलो पानी पर्छ ।

अहिले प्रिमनसुन (मनसुन सुरु हुनुभन्दा पहिले) को समय भएकाले यस्तो मौसमी गतिविधि भैरहेको हो । प्रिमनसुनी समयमा यस्तो गतिविधि सामान्य मानिन्छ । नेपालमा समान्यतया जुन १० तारिखदेखि मनसुन सुरु हुन्छ । यो वर्ष केही ढिलो गरी मनसुन सुरु हुने देखिएको छ ।

प्रत्येक वर्ष हिन्द महासागरलगायत ठाउँमा उत्पत्ती हुने मनसुनी वायु केरला हुँदै उत्तरपूर्वतिर बढ्दै भारतका विभिन्न स्थान तथा बंगलादेशतिर प्रवेश गर्छ । त्यहाँबाट मनसुनी वायुको दिशा परिवर्तन भई दक्षिणपूर्वी दिशाबाट नेपालमा मनसुन प्रवेश गर्छ । अहिलेसम्म मनसुन भारतको केरला आसपासमा आइपुग्नुपर्ने हो, तर भारतको केरला आसापास अहिले कुनै मनसुनी गतिविधि देखिएको छैन । तसर्थ नेपालमा जुन १० तारिख भन्दा केही ढिलो गरी मनसुन भित्रिन सक्छ ।

दक्षिण एसियाली जलवायु दृष्टिकोण मञ्चले गरेको अध्ययनले यो वर्षको मनसुनमा प्रदेश १, २ र ३ का धेरै ठाउँ तथा प्रदेश ५ को पश्चिमी क्षेत्रमा औसतभन्दा कम पानी पर्ने र अरु ठाउँमा औसत पर्ने आँकलन गरेको छ ।

केही वर्षयतादेखि मनसुनका समयमा असामान्य झरीहरु पनि पर्दै आइरहेको छ । अतिवृष्टि, अनावृष्टि, खण्डवृष्टिलगायत वर्षाबाट पैदा हुने जोखिम पनि उत्तिकै हुन्छ । ठूलो पानी जुनसुकै बेलामा पनि पर्न सक्छ । यो वर्ष प्रिमनसुनका समयमा पनि केही मात्रामा बढी पानी परेको देखिएको छ ।

पूर्व तयारी

मनसुनको समयमा आउनसक्ने सम्भावित जोखिमबाट बच्न हामी सबै सचेत हुन जरुरी छ । पहिला पनि मनसुन सुरु हुनुभन्दा पहिले मानिसहरु सचेत रहन्थे । अहिले पनि नेपालका ग्रामिण भूभागमा बर्खा सुरु हुन लाग्दा घरको करेसामा नाली बनाउने, बर्खाका लागि आवश्यक पार्ने काठ दाउराको जाहो गर्ने, घरगोठमा बलियो छानो लगाउने गरिन्छ ।

देशका केही भूभागमा अहिले पनि यही अवस्था रहे पनि अधिकांश भूभागमा मानिसहरुको जीवनशैली परिवर्तन भैसकेको छ । विशेषगरी शहरी भूभागमा अहिले बर्खाको समयमा जोखिम बढ्दै गैरहेको छ । नेपालमा वैज्ञानिक ढंगबाट शहरीकरण भैरहेको छैन । शहरीकरणको अवधारणामा मनसुनी गतिविधिले निम्तिन सक्ने जोखिमको बारेमा खासै ध्यान दिइएको पाइँदैन ।

शहरमा कतिपय स्थानमा त खोलाहरु मिचिएका छन् । अलि ठूलो वर्षा हुनेबित्तिकै पानी बग्न पाउँदैन । काठमाण्डौ उपत्यकाभित्र नै हेर्ने हो भने, हनुमन्ते, वागमती, विष्णुमतीमा आएको बाढीले गएका वर्षहरुमा पनि क्षति पुर्‍याउँदै आइरहेको छ ।

पछिल्लो समयमा मानिसको जीवनशैली एकातर्फ फेरिँदै गइरहेको छ भने मनसुनी गतिविधि पनि अर्कोतर्फ फेरिँदै गइरहेको छ । यसले गर्दा थप चुनौती पनि बढीरहेको छ ।

यो वर्ष प्रिमनसुनी समयमा धेरै वर्षा भैरहेको र मनसुन कस्तो होला भने जिज्ञासा धेरैलाई लागिरहेको हुनसक्छ तर प्रिमनसुनी वर्षा र मनसुनी वर्षामा कुनै पनि सम्बन्ध रहँदैन । प्रिमनसुन अर्थात् मनसुन प्रवेश गर्नुअघि स्थानीय वायुको प्रभावले वर्षा गराउँछ ।

माथि उल्लेखित समाचार हामिले उज्यालो कान्तिपुर खवरबाट प्रस्तुत गरेका हौं ।

About admin

Check Also

भारी वर्षाले सुदूरपश्चिमको जनजीवन प्रभावित

काठमाडौं , २७ असार । असार महिना सकिनैलाग्दा सुदूरपश्चिम क्षेत्रमा भएको भारी वर्षाका कारण यस …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *